+48 17 307 07 66
Blog

Kiedy jest możliwa zmiana alimentów?

22 czerwca 2018

Należy zauważyć, że w wielu sprawach pierwsze orzeczenie o obowiązku alimentacyjnym względem małoletnich zapada, gdy mają oni kilka lat. Powszechnie wiadomo, że wraz z dojrzewaniem dziecka rosną jego potrzeby, a to z kolei generuje większe koszty jego utrzymania. Zmiana alimentów może iść wówczas w parze ze zmianą okoliczności faktycznych.

Koszty te osiągają swój maksymalny poziom w momencie, gdy dziecko jest w wieku 15 – 18 lat i są na poziomie kosztów utrzymania dorosłego człowieka. Wiąże się to w szczególności z potrzebą zapewnienia dziecku dodatkowych zajęć pozalekcyjnych, które będą rozwijały jego zainteresowania lub też wyrównają braki szkolne oraz z chęcią zapewnienia dziecku odpowiednich do wieku rozrywek. W związku z tym pojawia się pytanie, czy alimenty, które zostały orzeczone, gdy dziecko miało np. 5 lat, mają być takie aż do końca trwania obowiązku alimentacyjnego? Oczywiście, że nie. Alimenty mogą zostać bowiem zarówno podwyższone, jak i obniżone.

Przesłanki zmiany alimentów

Orzekając o zmianie wysokości alimentów, sąd bierze pod uwagę dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest zmiana, tj. wzrost lub zmniejszenie się usprawiedliwionych potrzeb małoletniego. Drugą natomiast jest wzrost lub zmniejszenie się majątkowych i zarobkowych możliwości zobowiązanego. Zmiana alimentów może nastąpić przy zaistnieniu jednej z nich.

Usprawiedliwione potrzeby małoletniego

Przez usprawiedliwione potrzeby małoletniego należy rozumieć jego potrzeby bieżące. Zgodnie z bogatym orzecznictwem Sądu Najwyższego w tym zakresie, są to potrzeby:

  1. fizyczne, tj. zapewnienie optymalnego wyżywienia z uwagi na jego wiek i stan zdrowia, zapewnienie odpowiednich warunków mieszkaniowych, odzieży odpowiedniej do wieku i pory roku, środków higieny i opieki lekarskiej;
  2. duchowe i kulturalne, tj. zapewnienie dziecku udziału w obrządku religijnym, zapewnienie mu wyjścia do kina, teatru, rozwijanie zainteresowań w zakresie sportu, gry na instrumencie, jak również kupno książek;
  3. edukacyjne, tj. zapewnienie dziecku edukacji odpowiedniej do wieku i zdolności, tj. korepetycje, kupno wyprawki szkolnej, dodatkowe kursy i zajęcia;
  4. wypoczynku i rozrywki, tj. wyjazd na wakacje, kolonię, kupno zabawek, wyjście na basen, wyjazd na wycieczkę.

Usprawiedliwione potrzeby dziecka zmieniają się, jak już na wstępie zaznaczono, przede wszystkim z jego wiekiem czy zmianą jego zainteresowań. Zdarzają się niestety też takie sytuację, kiedy zmiana ta spowodowana jest chorobą dziecka. Wówczas pojawiają się dodatkowe koszty związane z zakupem lekarstw i koniecznością zapewnienia dziecku konsultacji lekarskich. W związku z tym, jeśli usprawiedliwione potrzeby małoletniego wzrosną, a nie zmieni się sytuacja zobowiązanego, uprawniony (czyli małoletni, którego reprezentuje rodzic) powinien wystąpić z powództwem o podwyższenie alimentów. Sądem właściwym jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania uprawnionego, a powództwo zwolnione jest od opłaty.

Majątkowe i zarobkowe możliwości zobowiązanego

Kolejną przesłanką, wpływającą na zakres świadczenia alimentacyjnego, są majątkowe i zarobkowe możliwości zobowiązanego. Może zdarzyć się sytuacja, że po orzeczeniu o obowiązku alimentacyjnym rodzic zobowiązany do płacenia alimentów straci pracę, zostanie mu znacznie obniżone wynagrodzenie, długotrwale zachoruje, czy też straci wartościowy składnik majątku, np. mieszkanie. Wówczas jego możliwości majątkowe i zarobkowe znacznie zmaleją, a to uzasadnia wniesienie powództwa o obniżenie alimentów.

Sądem właściwym w sprawach o obniżenie jest Sąd rejonowy miejsca zamieszkania małoletniego (który w tym wypadku będzie pozwanym), natomiast opłata od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, jednak nie mniej niż 30 zł.

Podsumowanie

W sytuacji, gdy jedna z powyższych przesłanek ulegnie zmianie, nastąpić może również zmiana alimentów. Do sądu ze stosownym wnioskiem może wystąpić zarówno uprawniony, jak i zobowiązany. Ważne jest jednak to,  aby zmiana okoliczności faktycznych miała charakter istotny i trwały. To, czy zmiana ma charakter istotny, każdorazowo rozstrzyga przy tym Sąd poprzez porównanie sytuacji obecnej z sytuacją, która była w dacie wydawania orzeczenia.

 

Prawnicy Kancelarii TMH, zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni posiadają duże doświadczenie w zakresie prawa rodzinnego, w tym spraw alimentacyjnych. Po dokładnej analizie konkretnego przypadku, prawnicy Kancelarii TMH udzielają porady prawnej i reprezentują strony w postępowaniu sądowym. Kancelaria TMH działa zarówno na terenie Rzeszowa, jak i całego kraju.

 

Jagienka Jaracz-Wilk – adwokat w Kancelarii prawnej TMH