+48 17 307 07 66
Blog

Radca prawny czy adwokat – czym różnią się te zawody?

13 czerwca 2018

Polska należy do niewielu krajów w Europie, w których występuje dualizm zawodu prawniczego. Zawody adwokata i radcy prawnego łączy wiele, a różnic, po zmianach przepisów, jest kilka i nie są one znaczące. Zatem, radca prawny czy adwokat – do kogo zwrócić się o pomoc?

Osoby niezwiązane ze środowiskiem prawniczym nie zauważają różnic pomiędzy zawodami radcy prawnego i adwokata. Kiedy jednak spotykają się z sytuacją, w której chcą skorzystać z pomocy prawnej, pojawiają się pytania – czy z naszym problemem lepiej poradzi sobie radca prawny czy adwokat oraz czy lepiej pójść do kancelarii adwokackiej czy kancelarii radcowskiej?

Radca prawny a adwokat – różnice pomiędzy profesjami

Przed 1 lipca 2015 r. różnice między radcą prawnym a adwokatem były bardziej znaczące. Jeżeli prowadzona sprawa była związana z prawem administracyjnym, prawem pracy lub cywilnym, to nie miało to znaczenia, do kogo zwrócimy się o pomoc prawną czy reprezentację. Natomiast w sprawach prawnokarnych lub karnoskarbowym radca prawny nie mógł występować przed sądem (za wyjątkiem spraw o wykroczenia). Druga znacząca różnica przed zmianą przepisów dotyczyła stosunku pracy adwokata. Osoba wykonująca zawód adwokata nie mogła być zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a jedyną dopuszczalną formą było prowadzenie przez nią własnej kancelarii adwokackiej lub działanie jako jej wspólnik.

Obecnie radca prawny może prowadzić wszystkie rodzaje spraw, a także występować przed sądem w przypadkach związanych z prawem karnym i karnoskarbowym jako obrońca. Jednak, jeżeli pozostaje on w stosunku pracy z innymi podmiotami, na podstawie umowy o pracę, w dalszym ciągu nie może prowadzić takich spraw (oznacza to, że w celu prowadzenia spraw karnych musi on prowadzić kancelarię radcowską). Natomiast adwokat, również aktualnie nie może zostać zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a więc jest on zobligowany do prowadzenia kancelarii adwokackiej.

Osoby wykonujące wymienione zawody prawnicze zobowiązane są na sali sądowej do przestrzegania odpowiednich zasad ubioru. Właściwy strój, nazywany togą, uregulowany jest przez specjalne rozporządzenia ministra sprawiedliwości. Toga wygląda zawsze tak samo, jest to czarna suknia kończąca się powyżej kostek. Tym, co odróżnia zawody prawnicze, jest kolor żabotu przypinanego poniżej szyi. Adwokaci noszą pod szyją kolor zielony, natomiast radcy prawni kolor ciemnoniebieski.

Co łączy zawody radcy prawnego i adwokata?

Aby móc wykonywać zawód radcy prawnego lub adwokata, należy w pierwszej kolejności ukończyć studia prawnicze, następnie zdać egzamin, aby dostać się na aplikację, czyli swego rodzaju praktykę, która trwa w przypadku obu zawodów 3 lata. Po jej ukończeniu przystępuje się do czterodniowego egzaminu, który uprawnia do samodzielnego wykonywania zawodu.

Radcy prawni wykonują swój zawód na podstawie Ustawy o radcach prawnych z dnia 6 lipca 1982 r. Zawód adwokata reguluje natomiast ustawa – Prawo o adwokaturze z dnia 26 maja 1982 r. Zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni, muszą również przestrzegać zasad etyki. Związani są oni odpowiednio postanowieniami Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz postanowieniami Kodeksu Etyki  Adwokackiej.

Według wspomnianej już ustawy Prawo o adwokaturze, w art. 4 opisano czynności zawodowe wykonywane przez adwokatów. Wynika z niego iż „zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami”. Natomiast czynności zawodowe radców prawnych opisano w Ustawie o radcach prawnych w art. 4, gdzie zapisano, iż „wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej”. Wynika z tego, że obie profesje niewiele od siebie różni, a zakres wykonywanych działań jest identyczny.

Radca prawny i adwokat – zasady etyki i odpowiedzialność

Zarówno adwokaci, jak i radcy prawni, odpowiadają dyscyplinarnie za złamanie rygorystycznych zasad wykonywania zawodu ujętych w kodeksach etyki. Bardzo istotne w przypadku adwokatów i radców prawnych jest dochowanie tajemnicy zawodowej. Ma to duże znaczenie dla klientów, gdyż prowadzone sprawy często dotyczą ich osobiście. Na osobach wykonujących te zawody ciąży obowiązek zachowania w tajemnicy wszystkiego, czego dowiedzieli się w związku z udzieleniem pomocy prawnej. Zobowiązanie to istnieje również po zakończeniu umowy z danym klientem, a także w sytuacji, gdy z różnych względów adwokat lub radca prawny zakończy prowadzenie zawodu.

Dodatkowo, zarówno radcy prawni, jak i adwokaci, zobowiązani są do posiadania ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych. Ze względu na to, iż są to tzw. zawody zaufania publicznego, wymagana jest od ich przedstawicieli szczególna staranność.

Radca prawny czy adwokat – do kogo zwrócić się o pomoc?

Jak już opisano wcześniej, niegdyś wybór radca prawny czy adwokat zależał od rodzaju sprawy. Aktualnie dla klienta wybór pomiędzy adwokatem a radcą prawnym nie ma większego znaczenia. Sprawy związane z wszelkimi dziedzinami prawa (prawa cywilnego, gospodarczego, własności intelektualnej, prawa pracy, ochrony danych osobowych czy sprawy karne) mogą być prowadzone przez osoby wykonujące zawód radcy prawnego oraz adwokata.

Większe znaczenie aktualnie dla osoby poszukującej pomocy prawnej ma wybór właściwej kancelarii prawnej. Istotne jest to, aby prawnik posiadał doświadczenie w prowadzeniu danego typu spraw, a nie profesja, jaką reprezentuje. Dla klientów kancelarii nie ma żadnego znaczenia, czy reprezentuje ich adwokat czy radca prawny. Istotne jest to, czy konkretny prawnik jest ekspertem w sprawach z danego zakresu, np. prawa rodzinnego, handlowego czy własności intelektualnej.

Podsumowanie

Podsumowując, jeżeli potrzebujemy doradztwa prawnego czy pomocy prawnej, pytanie nie powinno brzmieć – radca prawny czy adwokat? Właściwe powinno być to pytanie – jakiego prawnika wybrać? Najlepszą decyzją będzie wybór kancelarii prawnej, która ma bogate doświadczenie w prowadzeniu spraw danego rodzaju. Okoliczność, czy to będzie kancelaria adwokacka, czy radcowska, ma drugorzędne znaczenie.

 

W zespole Kancelarii Prawnej TMH (która jest zarówno kancelarią adwokacką, jak i kancelarią radcowską) pracują prawnicy, zarówno adwokaci jak i radcy prawni, którzy kompetencje zdobywali prowadząc sprawy różnych typów, zgodnych z ich doświadczeniem i zainteresowaniami, przez co sprawy związane z różnymi specjalizacjami prawa są w stanie prowadzić z pełnym profesjonalizmem.

 

Julia Bonusiak – prawnik