+48 17 307 07 66
Blog

Spółka z cudzoziemcem – wszystko, co powinieneś o niej wiedzieć

28 stycznia 2019

W dzisiejszych czasach, dzięki powszechności, szybkości i dostępności Internetu na całym świecie, dzięki kanałom komunikacji i transferu wiedzy, technologii oraz przepływowi informacji przysłowiowa „globalna wioska” zaczęła się jeszcze bardziej kurczyć, a relacje międzyludzkie (i co oczywiste biznesowe) stawać się bardziej dostępne dla wszystkich inwestorów, tak z kraju jak i zza granicy.

Ustawodawca polski wysoką rangę nadał zasadzie wolności prowadzenia działalności gospodarczej uwzględniając jedynie kilka wyjątków dotyczących cudzoziemców – i to takich, którzy pochodzą spoza Unii Europejskiej. Implikuje to fakt, że również wspólnikiem spółki kapitałowej może być cudzoziemiec, także zza wschodniej granicy kraju. Warto zatem dobrze rozeznać się, czy podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej z cudzoziemcem to optymalne rozwiązanie dla naszego biznesu i jakie skutki prawne może to za sobą pociągać.

Prawo krajowe dopuszcza podmioty wymienione w katalogu zawartym w ustawie o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium RP, do prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach takich jak obywatele polscy, bez względu na rodzaj prowadzonej działalności. Innymi słowy, podmioty, które nie są uprawnione do prowadzenia działalności bez ograniczeń, są niestety ograniczone do pewnych form prowadzenia działalności gospodarczej, z naciskiem na formy spółek posiadających osobowość prawną.

Jaki rodzaj działalności gospodarczej wybrać z cudzoziemcem?

W zasadzie niejako arbitralnie z odpowiedzią na to pytanie przychodzi wyżej wspominana ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych na rynku polskim i również wskazuje na katalog form prowadzenia biznesu, do których cudzoziemiec ma „dostęp”. Przepisy umożliwiają cudzoziemcowi inwestowanie kapitału w czterech rodzajach spółek:

  1. Komandytowej;
  2. Komandytowo-akcyjnej;
  3. Z ograniczoną odpowiedzialnością;
  4. Akcyjnej.

Oczywistym jest, że jeżeli zakłada się spółkę z cudzoziemcem w Polsce, to zastosowanie znajdzie prawo polskie, w szczególności Kodeks spółek handlowych oraz Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Trzeba wiedzieć, że konsekwencja takiej ograniczonej dowolności w wyborze formy prowadzenia działalności gospodarczej jest związana z tym, że spółka z o.o. – najchętniej prowadzona przez cudzoziemców i najczęściej spotykana w obrocie – jest odrębną osobą prawną, a zatem niezależnym bytem prawnym. To w jej imieniu co prawda działają członkowie zarządu wybrani przez wspólników, ale wszelkie prawa i obowiązki zaciąga na swój koszt i na swoje ryzyko. Prawo handlowe jest swoistym „przedłużeniem” prawa cywilnego, które nie różnicuje w prawach i obowiązkach obywateli polskich oraz cudzoziemców, reguluje tylko relacje prawne pomiędzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi.

Inaczej jednak podchodzi do tematu swobody w stosunkach cywilnych prawo administracyjne, czego wyrazem jest ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Z punktu widzenia dzisiejszego artykułu jest ona niesamowicie istotna. Określa bowiem warunki, jakie musi spełnić spółka handlowa, aby mogła być określona „cudzoziemcem” – z czym wiąże się ograniczenie w nabywaniu nieruchomości na terenie kraju (dla skuteczności którego spółka cudzoziemska musi wystąpić o zezwolenie wydawane przez ministra do spraw wewnętrznych). I tak, wystarczy zatem, żeby osoba fizyczna lub prawna będąca cudzoziemcem posiadała więcej niż 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu w organach spółki handlowej, by mówić o spełnieniu przez nią przesłanek „cudzoziemskości”.

Innymi słowy, jeżeli Ukrainiec zawiązujący spółkę z Polakiem będzie posiadać więcej niż 50% udziałów w spółce z o.o., to ta spółka zostanie uznana za cudzoziemca w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców i podlegać będzie podwyższonemu rygorowi administracyjnoprawnemu.

Z jakim cudzoziemcem można zawrzeć spółkę?

Należy jeszcze dla porządku przybliżyć grupy cudzoziemców, co do których zastosowanie znajdą najbardziej elastyczne wymogi prowadzenia działalności gospodarczej. Co do zasady, jak już wcześniej sygnalizowałem, obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu mogą podejmować i prowadzić działalność gospodarczą tak jak obywatele polscy.

Podobnie mogą działać na terenie kraju cudzoziemcy posiadający tytuł pobytowy taki jak pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego UE, pobyt dla celów odbywania studiów, połączenia z rodziną, status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany, pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, korzystający z ochrony czasowej, posiadają Kartę Polaka, lub inny tytuł, o którym mowa w ustawie. Ci wymienieni wyżej cudzoziemcy także mogą prowadzić działalność gospodarczą tak jak obywatele polscy.

Ostatnią grupą cudzoziemców są te osoby, które nie posiadają takiego tytułu pobytowego jak osoby wymienione wyżej, dowolność dla tych osób jest ograniczona do konkretnych form, o których pisałem wyżej.

Podsumowując, z każdym cudzoziemcem można zawrzeć spółkę z o.o., spółkę komandytową, komandytowo-akcyjną i akcyjną, ale z członkami państw członkowskich i tymi, którzy posiadają konkretny tytuł pobytowy na terenie Polski można prowadzić biznes w dowolnie obranej formie prawnej.

Jak założyć spółkę z o.o. z cudzoziemcem?

Przy zakładaniu spółki z o.o. należy dopełnić standardowych procedur, o których już na blogu Kancelarii wspomniano. Ponadto, co ważne, cudzoziemiec ma wybór sposobu założenia spółki z o.o.:

  1. Sposób tradycyjny, przed notariuszem;
  2. Sposób alternatywny, przez system teleinformatyczny.

Szczególnie sposób zakładania spółki z o.o. przez Internet może być dla cudzoziemca atrakcyjny, ze względu na to, że cudzoziemiec nie musi osobiście stawiać się w Polsce (u notariusza podczas zawiązania umowy), a sama rejestracja kosztuje prawie połowę taniej niż standardowo (koszt to 250,00 zł opłaty od wniosku i 100,00 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Pewną barierą może być tu jednak to, że konieczne jest posiadanie przez niego profilu zaufanego ePUAP, do czego wymagany jest numer PESEL.

Warto jeszcze wspomnieć, że samo założenie spółki przez cudzoziemca nie uprawnia go automatycznie do posiadania tytułu pobytowego na terenie kraju, o który należy wystąpić odrębnie, ale okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. jest podstawą do uzyskania takiego zezwolenia na pobyt.

Podsumowanie

Podsumowując dzisiejszy wpis, należy zwrócić uwagę na to, że ustawodawca krajowy rozróżnia katalog cudzoziemców uprawnionych do prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce bez ograniczeń, oraz takich, którzy mogą działać jedynie w ściśle określony sposób. Co więcej, tacy cudzoziemcy powinni pomyśleć także nad ubieganiem się o zezwolenie pobytowe w Polsce. Należy także mieć na uwadze, że jeśli spółka jest cudzoziemcem, to spotka się z dodatkowymi ograniczeniami administracyjnoprawnymi.

Prawnicy Kancelarii TMH prowadzą profesjonalną obsługę prawną podmiotów zagranicznych, w tym cudzoziemców starających się o założenie spółki na terenie Polski. Adwokaci i radcowie prawni doradzają zarówno obywatelom polskim, obywatelom państw członkowskich UE oraz państw trzecich w przedmiocie zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Andrzej Polak – aplikant radcowski